Programma Proefstuderen
10 februari 2012

12.45 - 13.00 uur:
Ontvangst bij de opleiding.

13.00 uur:
Ontvangst door vertegenwoordiger(s) van de opleiding.

13.30 uur:
Hoorcollege Zo werkt taal niet! - Het verschil tussen betekenis en bedoeling door dr. R.J.U. (Ronny) Boogaart.

Een politierechter die vindt dat homo geen scheldwoord is. Een ingenieur die het onbeleefd vindt om 'eet smakelijk!' te zeggen omdat dat een gebiedende wijs van het werkwoord is. Een docent die bij de vraag 'weet jij wanneer de 80-jarige oorlog was?' alleen het antwoord 'ja' goedkeurt. Misverstanden over taal kom je overal tegen. De meeste ervan hebben te maken met het verschil tussen wat mensen letterlijk zeggen en wat ze eigenlijk bedoelen. In dit college zie je dat Taalwetenschap óók gaat over wat mensen niet zeggen. Maar waarom zeggen we eigenlijk niet gewoon wat we bedoelen?

14.15 uur:
Pauze.

14.30 uur:
Werkcollege Ik zeg wat ik bedoel en bedoel wat ik zeg! Toch? door M.J. (Maaike) van Naerssen.

Nederlanders staan wel bekend om hun directheid: altijd je mening klaar hebben, altijd overal iets van vinden, en vooral vinden dat je dat altijd moet kunnen zeggen. We vinden eerlijkheid, openheid en directheid belangrijk. Geen overbodige vaagheid of voorzichtigheid, gewoon duidelijk zeggen waar het op staat! Of niet soms? Tijdens het hoorcollege is al gebleken dat we eigenlijk heel vaak iets ánders of iets méér bedoelen dan we eigenlijk zeggen. Wanneer iemand zegt "De taart ziet er heerlijk uit, maar als ik nog één hap eet ontplof ik" is de kans klein dat als je hem een stukje taart geeft hij inderdaad ontploft; hij bedoelt dat hij geen taart wil. Als je iemand vraagt "Pardon, weet u misschien hoe laat het is?" wil je helemaal niet weten of hij weet hoe laat het is, de bedoeling is dat hij jou vertelt hoe laat het is. In beide gevallen is er letterlijk dus iets anders gezegd dan er eigenlijk bedoeld werd.

Probeer voor het werkcollege zelf een voorbeeld te bedenken van een 'verbale communicatiesituatie' waarin iets aan de hand is wat niet direct door de letterlijke betekenis van de taaluiting wordt bepaald. Denk bijvoorbeeld aan een gesprek waarin een uiting letterlijk werd opgevat terwijl dat niet de bedoeling was. Als de theorie klopt, komt dat vaker voor dan je misschien denkt en zou het dus niet zo moeilijk moeten zijn om er een voorbeeld van te vinden. Tijdens het werkcollege zullen we zien of en hoe jouw voorbeeld van alledaags (indirect) taalgebruik uitgelegd kan worden in het licht van verschillende theorieën die zich bezig houden met dit verschijnsel.

ca. 15.30 uur:
Afsluiting en uitreiking certificaten.

Opleiding:
Voor meer informatie over studeren bij de opleiding Taalwetenschap in Leiden, kijk op de Studiesite.