In dit LAPP-Top programma gaan we terug naar de bron van klassieke teksten. Je komt erachter op welk materiaal ze opgeschreven werden en hoe mensen uit de oudheid ervoor zorgden dat teksten voor het nageslacht bewaard bleven. Je maakt kennis met antieke papyri en middeleeuwse perkamenten en je leert hoe deze uiteindelijk in de vorm gegoten zijn die wij nu kennen. Je beperkt je daarbij niet alleen tot geschreven bronnen, maar bekijkt ook andere manieren waarop “tekst” in de oudheid overgeleverd kon worden. In het Rijksmuseum voor Oudheden zie je hoe tekst en afbeelding zich tot elkaar verhouden, bijvoorbeeld op grafmonumenten of portretten. Na een aantal inleidende colleges mag je zelf aan de slag. Je gaat proberen een originele Griekse papyrus of een Latijns manuscript zo te bewerken dat die als het ware klaar is om gepubliceerd te worden. Je leert om door de ogen van een uitgever te kijken hoe we in onze tijd met antieke teksten en materiële overblijfselen om willen gaan. En welke consequenties heeft dat voor de beslissingen die je als moderne uitgever neemt? Let op: ook als je niet allebei de klassieke talen in je pakket hebt, kan je deelnemen aan dit programma!

Indeling van de colleges

College I (dinsdag 7 februari 2012, 15.00-17.00 uur)
In dit eerste college krijg je een overzicht van de belangrijkste stappen die nodig waren om een antieke tekst tot de moderne printer te brengen. Op welk materiaal werd er geschreven? Hoe zagen de boeken eruit? Welke culturele invloed heeft de traditie van de teksten geholpen of juist tegengewerkt? Met behulp van vele afbeeldingen komt er 2000 jaar boekgeschiedenis voorbij!   

College II (dinsdag 14 februari 2012, 15.00-17.00 uur)
Vandaag zijn wij op bezoek in het Papyrologisch Instituut van de Universiteit. Papyrus is het oudste materiaal waarop wij literaire en niet-literaire teksten uit de oudheid overhebben. Maar om de teksten op de oude stukken te kunnen lezen, moeten wij weten hoe men toen schreef. De paleografie zal ons hierbij helpen. Paleografie is de wetenschappelijke discipline die bekijkt hoe schrift zich veranderde. Het college zal een directe contact met de oude teksten mogelijk maken en is daarom zeker een spannende ervaring.

College III (dinsdag 28 februari 2012, 15.00-17.00 uur)
Eigenlijk geldt voor dit college hetzelfde als voor college 2 – alleen bekijken wij deze keer de ontwikkeling van het Latijnse schrift en proberen we een paar mooie voorbeelden van antieke en middeleeuwse Latijnse teksten te ontcijferen.

College IV (dinsdag 6 maart 2012, 15.00-17.00 uur)
In de Universiteitsbibliotheek krijg je enkele schitterende middeleeuwse manuscripten te zien. Alleen al aan de toestand van een boek kan je veel informatie ontlenen over de geschiedenis van dat boek. De wetenschappelijke discipline die ons hierbij helpt is de codicologie. Je ziet met eigen ogen hoe men in de middeleeuwen ervoor zorgde dat de letters netjes op een lijn stonden, hoe men uit losse bladeren een boek maakte en hoe men een tekst door lay-out aantrekkelijker maakte.  

College V (dinsdag 13 maart 2012, 15.00-17.00 uur)
Vandaag wordt er een inleiding gegeven in de tekstkritiek, de laatste stap die je nog nodig hebt voordat je zelf aan de slag kunt gaan. Wat de tekstkritiek precies doet, zal je tijdens het college zien. Vast een tipje van de sluier: de teksten zoals die in onze boeken staan zien er in de manuscripten heel anders uit. Bij het handmatige overschrijven van teksten worden in de loop van de tijd steeds schrijffouten gemaakt die wij natuurlijk niet in onze boeken willen hebben. De wetenschappelijke methode van de tekstkritiek helpt ons om uiteindelijk tot een (hopelijk) betrouwbare editie te komen.  

College VI en VII (dinsdag 20 maart en dinsdag 27 maart 2012, 15.00-17.00 uur)
Nu mag je eindelijk zelf proberen je nieuwe kennis te gebruiken. Je gaat per groepje met een stukje papyrus of manuscript werken en probeert de stappen te zetten die nodig zijn om tot een moderne editie te komen, natuurlijk met de hulp van je begeleiders!  

College VIII (dinsdag 3 april 2012, 15.00-17.00 uur)
Na al dat harde werk is het tijd voor een bezoek in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden met zijn mooie collectie. Hier leer je nog een nieuwe manier kennen waarop tekst uit de oudheid aan ons overgeleverd is, namelijk als inscriptie. Vaak staan boven of naast deze teksten ook afbeeldingen. Wij kijken naar de mooiste combinaties van tekst met afbeeldingen – en natuurlijk ook naar andere topstukken van de collectie.  

College IX (dinsdag 10 april 2012, 15.00-17.00 uur)
We sluiten onze collegereeks af door nog eens op een rijtje te zetten wat we de afgelopen weken allemaal gedaan hebben. Verder is deze middag bestemd voor het ontwikkelen van een aantrekkelijke presentatie voor de slotbijeenkomst.  

Slotbijeenkomst: (donderdag 26 april 2012, 13.00 – 17.00 uur)